نگاهی به شاهکار های ادبی که در زندان خلق شده اند - وبلاگ بهداشت و سلامت

به گزارش وبلاگ بهداشت و سلامت، در گزارش زیر چند شاهکار ادبی را که در زندان نوشته شده اند معرفی می کنیم.

به گزارش ، در مطلب زیر چند شاهکار ادبی که در زندان نوشته شده اند را معرفی می کنیم.

درست است که این روز ها موج اولیه همه گیری کرونا فروکش نموده است و بسیاری از کسب وکار ها به حالت معمول برگشته اند، اما به هرحال این ویروس ازبین نرفته و چه بسا دارد خودش را برای یک موج دیگر آماده می نماید. برای همین است که کارشناس ها و متخصص ها می گویند گول ظاهر آرام اوضاع را نخوریم و با رعایت نکات بهداشتی و درخانه ماندن حتی الامکان، آمار روزانه متوفیان و مبتلایان به کرونا را چاق تر نکنیم. اما بیرون نرفتن از خانه برای کار های غیرضروری، در عمل چندان هم ساده نیست. ملال، واژه ای است که برای همین جور وقت ها ابداع شده. آدمیزاد به طور طبیعی از ماندن در یک شرایط، خسته می گردد.

برای همین باید برای فرار از این یکنواختی و روزمرگی، کاری کرد. این، موضوعی است که در این صفحه به آن پرداخته ایم. نویسندگانی که در شرایطی سخت تر از توصیه های درخانه ماندن این روزها، یعنی در شرایط زندان و حبس اجباری، دست به آفرینش ادبی زده اند و با خلاقیت به جنگ ملال رفته اند. خودتان ببینید که محصولات شرایطی سخت تر از قرنطینه امروز ما، چه فهرست پر و پیمانی است و بعد اگر خواستید خودتان هم سعی در آفرینش ادبی کنید.

جواهر لعل نهرو، یکی از معروف ترین رهبران جنبش استقلال هند و اولین نخست وزیر هند بعد از استقلالش از انگلیس (1947) بود. نهرو در زمان مبارزه علیه استعمار انگلیسی ها بار ها و بار ها به زندان افتاد. طوری که مجموع این دفعات زندان، 10 سال شد. نهرو در جریان یکی از این دفعات زندان، در تابستان 1928 تصمیم گرفت تا در نامه هایی که برای دختر 10 ساله اش می نویسد، از عقایدش هم بنویسد.

پس برای ایندیرا (که او هم بعد ها سیاستمدار و نخست وزیر هند شد) یک سلسله نامه نوشت که در آن ها با زبانی بسیار ساده ماجرا های تاریخی را شرح می داد و می گفت چرا به اینجا رسیده اند. این نامه ها در دوره زندان بعدی از 1930 تا 1933 هم ادامه پیدا کرد. وقتی نهرو آزاد شد، مجموعه این نامه ها را آماده چاپ کرد که دوباره دستگیر و زندانی شد. خواهرش هم آن ها را با نام نگاهی به تاریخ جهان در دو جلد به چاپ رساند؛ کتابی که بسیار معروف شد.

مهم ترین و معروف ترین نمونه آثاری که در زندان نوشته شده اند، بی هیچ شکی دن کیشوت از میگل سروانتس است که آن را آغازگر عصر رمان مدرن می دانند. شکسپیر و سروانتس معاصر همدیگر بودند و هردو سال 1616 میلادی درگذشتند. البته خالق دن کیشوت 17سال از شکسپیر عظیم تر بود و رنج بیشتری از او کشید.

سروانتس سال های زیادی از عمرش را در جنگ، اسارت و زندان گذراند. او در نبرد لپانتو با عثمانی جنگید، جراحت یک دستش تا آخر عمر آزارش می داد، پنج سال در الجزایر بردگی کرد، بیشتر عمر مقروض بود و حتی رمان دن کیشوت را هم در زندان نوشت. این نوبت از زندان برای سال 1600 و بدهی اقتصادی است. سروانتس جلد اول دن کیشوت (منتشر در 1605) را در همین دوران نوشت. موزه ای در کاسا دِ مِدرونا (در تومه یوسو، استان سیوداد رئال، اسپانیا) هست که می گویند محل نوشتن این شاهکار و زندان سروانتس بوده.

اُ. هنری، با تکنیک گره گشایی در سرانجام، یکی از معروف ترین نویسندگان داستان کوتاه است. این اسم البته اسم اصلی نویسنده آمریکایی نیست. اسم واقعی او ویلیام سیدنی پورتر است که زمانی بانکداری هم می کرد. سال 1896 در حسابرسی از بانکی که او در آن کار می کرد، چندین مورد اختلاف و ناهمخوانی پیدا شد. پورتر به جرم اختلاس دادگاهی شد. فرار کرد و مدتی در آمریکای لاتین گشت. اما به خاطر مریضی همسر برگشت. دادگاه در فوریه 1898 پورتر را به اتهام اختلاس به زندان محکوم کرد. در همین دوران زندان، پورتر 14 داستان نوشت و با اسم مستعار به مجلات فرستاد. پیروز ترین این اسامی مستعار اُ. هنری بود. پورتر در 1901 بعد از سه سال زندان، به دلیل حسن سابقه و زودتر از موعد آزاد شد و باقی عمر را نویسنده ماند.

بین قربانیان کودتای 28 مرداد 1332، جوانی هم بود که بعد ها به چیز دیگری شهرت پیدا کرد: نجف دریابندری. دریابندری جوان در آن سال ها علاقه ای به حزب توده داشت و از ملی شدن نفت حمایت می کرد و چند سخنرانی هم در آبادان انجام داده بود. پس طبیعی است که بعد از کودتا دستگیر شد و جزو اتهاماتش حتی ترجمه وداع با اسلحه همینگوی را هم آوردند. دریابندری اول به حبس ابد محکوم شد که بعداً به چهار سال زندان کاهش پیدا کرد.

از این مدت یک سالش در آبادان و باقی در تهران و زندان قصر گذشت. در ابتدای کتاب مستطاب آشپزی، نقاشی ای از سلول این زندان هست. مهم ترین کاری که دریابندری در این دوران زندان انجام داد، ترجمه تاریخ فلسفه غرب راسل بود. ظاهراً این کار را هم دوبار انجام داد. چون نسخه اول ترجمه را افسرنگهبان گرفت که ببرد بخواند و دیگر نیاورد. دریابندری بعد از آزادی از زندان (1337) هم روی متن کار کرد تا عاقبت این کتاب معروف در 1340 منتشر شد. دریابندری زمانی هم به ملاقات برتراند راسل رفت و نسخه فارسی این کتاب را برای او برد.

خودش در گزارش این ملاقات (روزنامه کیهان، 17 دی 1342) نوشته: یک جلد تاریخ فلسفه غرب را که با خود داشتم به او دادم. اول کتاب را سر و ته گرفت. من کتاب را چرخاندم و باز دستش دادم. به خط نستعلیق پشت کتاب خیره شد و گفت: با آن که نمی توانم بخوانم حس می کنم که خط بسیار زیبایی است. بعد پرسید: چطور شد به فکر ترجمه این کتاب افتادی؟ گفتم که چند سال پیش به زندان افتادم و، چون سال های درازی در پیش داشتم به این کار پرداختم.

پرسید: جرمت چه بود؟

گفتم: ظاهرا از طرف غلط جاده می راندم.

گفت: لابد منظورت طرف چپ است؟

گفتم: بله.

گفت: می توانم تصور کنم که در آن قسمت های جهان راندن از طرف چپ جاده باید کار خیلی خطرناکی باشد. و باز به شوخی خودش از ته دل خندید.

بین کتاب هایی که تاریخ را تغییر داده اند، نام کتاب نبرد من آدولف هیتلر را هم باید آورد که باعث به راه افتادن یک جنگ جهانی شد. این کتاب که بیانگر اندیشه های سیاسی هیتلر است، سال 1924 و در جریان حبس هیتلر نوشته شد. ماجرا از این قرار بود که هیتلر و دوستانش دست به یک کودتای نافرجام زدند و به زندان افتادند. البته هیتلر بعد از شش ماه عفو مشروط گرفت و آزاد شد، اما در این فاصله کتابی به اسم نبرد من نوشت که بسیار پرفروش و پرهوادار شد و باعث قدرت دریافت حزب نازی و باقی قضایا. این کتاب بعد از سرانجام جنگ جهانی دوم در آلمان ممنوع بود تا سال 2016 و بعد از 70 سال دوباره چاپ شد.

داستان سفر های مارکوپولو را حتما می دانید، تاجر ونیزی که سفیر دربار قوبلای خان شد. اما چیزی که احتمالا ندانید این است که این سفرنامه در زندان نوشته شد. مارکوپولو بعد از برگشت از شرق، در 1298 میلادی اسیر شد. آن موقع دو شهر پیزا و جنوا درگیر جنگ بودند و هر غریبه ای می توانست مشکوک باشد. پولو سه سال در زندان ماند. او در این مدت خاطراتش را برای هم سلولی اش، مردی به نام روستچیلو دا پیزا، تعریف کرد. او بعد از آزادی داستان های پولو را نوشت و چاپ کرد و ثروتمند شد.

رساله منطقی- فلسفی تنها کتاب لودویگ ویتگنشتاین، فیلسوف اتریشی است که در زمان حیات او به چاپ رسید. این کتاب را که شامل فقط هفت گزاره و اثبات آنهاست، یکی از مهم ترین و مؤثرترین کتاب های فلسفی قرن بیستم می دانند. این فیلسوف جوان اتریشی، در این کتاب در خصوص این که با چه زبانی باید درمورد فلسفه حرف زد، شرح داده. وینگنشتاین این کتاب را در دوران سربازی و زمان اسارتش به دست ایتالیایی ها در جنگ جهانی اول نوشت. اولین چاپ کتاب در سال 1921 و بعد از آزادی او انجام شد و فقط در زبان فارسی، چهار ترجمه دارد.

منبع: روزنامه جام جم